FOCUS GRUP TEKNİKLERİ (Odak Grup Teknikleri)
İnsanlar hayatlarına çeşitli gruplarında içinde yaşamlarını sürdürürler. Her insan içinde olduğu gruba yönelik üretilen ürünlere ve hizmetlere karşı bir algılama sistemi geliştirir ve geliştirirken de grubun diğer üyelerinden etkiler alır. Çeşitli amaçlar için bu etkileşimin ölçüsü grup üyelerinin psikolojik ve sosyo-kültürel özellikleri de temel alınarak grup üyelerinin davranışları ve nedenleri araştırılır. Bu yöntemlerden en iyi sonuç vereni Focus Grup Teknikleri veya diğer adıyla Odak Grup Görüşmeleridir.
Davranış bilimlerinde önemli bir yere sahip olan focus grup teknikleri grupların davranışları araştıran bir yöntemdir. Bu yöntem belirlenmiş bir konu ile ilgili seçilmiş katılımcıların bilgi ve fikirlerini ayrıntılı olarak belirlemek amacıyla oluşturulmuş grup görüşme tekniğidir. İdeal grup sayısı 10-12 kişidir. Grup görüşmesi bir uzman tarafından yönlendirilir. Soru-cevap yöntemi kullanılır. Görüşme ardından elde edilen veriler incelenir ve sonuca varılır. Focus grup çalışmaları tek başına veya diğer teknikler de göz önünde bulundurularak belli konularda planlar yapılmasına, çalışmalara yön verilmesine yardımcı olur.
Focus grup teknikleri için araştırmacı kişi öncelikle araştıracağı konuyu belirler ve ön çerçeveyi çizer. Kişi seçimleri, kişi seçimlerinin nedenleri, seçilen kişilerin ortak özellikleri, görüşmede ele alınacak konular ve sorular belirlenir. Görüşme sırasında ortamda not alan bir de gözlemci olur. Görüşme sonunda gözlemcinin notları ve ses kayıtlarından bir rapor derlenir. Bu rapor araştırılan konu ile ilgili sonuçlara varılarak belli bir strateji oluşturulmasını sağlar.
Focus grup teknikleri özellikle son dönemlerde önem verilmeye başlanan bir araştırma yöntemidir. Bu teknik tıpta, ilaç sektöründe, eğitim ve halkla İlişkiler alanında, bankalarda kullanılan bir yöntemdir. Şirketler piyasaya sundukları ürün ve hizmetlerin tüketici tarafından nasıl algılandığını ve değerlendirildiğini öğrenmek için bu yönteme başvururlar. Bu nedenle reklam sektöründe kullanımı yaygındır. Tüketicinin psikolojik ve davranışsal yapısını anlamak ve bu davranışı değiştirme yöntemleri üzerinde çalışmak için ideal bir tekniktir.
Focus grup teknikleri sosyal psikoloji ve iletişim teorileri temelli ortaya çıkmıştır. Pazar araştırmalarında özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Reklamcılık sektöründe ise tüketici profili belirlenir ve bu profile uyan grup toplanır. Piyasaya çıkan ürün veya hizmetler ya da marka ile ilgili çeşitli sorular yönlendirilen gruptan alınan cevaplar raporlanır. Bu sonuca göre bir reklam stratejisi ve planı oluşturulur. Odak grup görüşmeleri tüketicinin düşüncelerini ve beğenilerini detaylı olarak tespit etmenin en iyi yoludur. Reklam sektöründe özellikle gruplar hedef kitleden seçilir. Gruplar küçük veya büyük tutulabilir. Gruplarda tüketicinin o ürünle ilgili deneyimleri, yaşadıkları, hissettikleri ve gördükleri tespit edilir. Reklam sektöründe focus grup teknikleri güvenilir bir yöntem olup reklamı yapılması planlanan bir ürün veya hizmetle ilgili ön araştırmada ve reklam yayınlandıktan sonra reklamın geri dönüşü konusunda araştırmalarda sağlam veriler vermektedir.